• 98
  • 14 min

Dzi艣 nieco filozoficzny odcinek 馃 Jak to jest dzisiaj z technologi膮? Czy nadal nam sprzyja? A mo偶e jeste艣my od niej uzale偶nieni, a mo偶e jeste艣my jej zak艂adnikami? Jak dzisiaj poradzi膰 sobie bez technologii (o ile w og贸le si臋 da)? Mam to szcz臋艣cie by膰 prawdopodobnie ostatnim pokoleniem, kt贸re jeszcze pami臋ta czasy offline i ch臋tnie podziel臋 si臋 swoimi przemy艣leniami w tej audycji.

Jak wspomnia艂em we wst臋pie, mam to szcz臋艣cie pami臋ta膰 jak si臋 偶y艂o bez wszechobecnej technologii. Kto艣 mo偶e powiedzie膰, jakie szcz臋艣cie? Przecie偶, 偶eby dowiedzie膰 si臋 co robi np: bliska Ci osoba, trzeba by艂o biega膰 do budki albo s膮siada, kt贸ry mia艂 telefon, a filmy trzeba by艂o wypo偶ycza膰 na VHS. Niby tak, jednak z perspektywy czasu (tak, tu zabrzmi臋, jakbym mia艂 100 lat, a tak naprawd臋 w czasie kiedy nagrywam t膮 audycj臋, mam nieco ponad 35 lat) uwa偶am, 偶e by艂o to wielkie szcz臋艣cie. Fakt – w czasach mojego dzieci艅stwa w por贸wnaniu do Zachodu czy Stan贸w Zjednoczonych, Polska by艂a technologicznie zacofana. Marzy艂em o 鈥渨ie偶y鈥 to jest radia, odtwarzacza CD z wielkimi g艂o艣niami (oczywi艣cie z subuferem). W tym czasie w USA by艂 Internet, lepsze komputery i mas臋 dobrodziejstw o kt贸rych nie mia艂em wcze艣niej poj臋cia. Dost臋p do informacji by艂 ubogi, zamiast Wikipedii, by艂a encyklopedia PWN czy Gutenberga – za艂o偶臋 si臋, 偶e kto艣 z Was ma jeszcze na meblo艣ciance te pi臋kne zielone tomy, kt贸re prawdopodobnie by艂y otwarte tylko raz (pewnie wtedy kiedy je listonosz przyni贸s艂 do domu). Otomoto by艂o w telewizyjnej telegazecie, je偶eli dobrze pami臋tam by艂y to strony ko艂o 501-503? Chyba tak. Mo偶e to wydaje si臋 dziwne, nudne, jednak by艂o prosto, spokojnie. Na wszystko by艂 czas. 艢ledzenie nowinek technologicznych by艂o mo偶liwe, cz艂owiek nad膮偶a艂. Wiadomo by艂o jaki jest nowy procesor, ile trzeba pami臋ci RAM do komputera, a jak ju偶 kto艣 mia艂 grafik臋 z 鈥渁kceleratorem鈥 to by艂 bogiem osiedla.

By艂o prosto, stabilnie, bezpiecznie!

Technologia mia艂a od zawsze nam pomaga膰, a przynajmniej tak mi si臋 wydaje. Dawa膰 ludziom usprawnienia w codziennym 偶yciu (oczywi艣cie najpierw wojsku). W zasadzie mo偶na powiedzie膰, 偶e tak si臋 sta艂o. Przecie偶 dzisiaj mamy bank, urz膮d czy poczt臋 w telefonie. Mo偶na praktycznie wszystko kupi膰 w sieci z dowolnego miejsca na 艢wiecie (no prawie) z dostaw膮 do domu. Dost臋p do informacji, wiedzy jeszcze nigdy nie by艂 tak prosty jak dzisiaj, co daje szans臋 na rozw贸j ludziom niezale偶nie od miejsca za mieszkania. Ka偶dy mo偶e sta膰 si臋 youtuberem, celebryt膮, a nawet naukowcem. Dzi臋ki technologii 偶yjemy d艂u偶ej, bo dzi臋ki komputerom mo偶emy tworzy膰 lepsze leki, diagnostyka jest miliardy razy lepsza, a dzi臋ki wiedzy i nauce lepiej dbamy o swoje zdrowie! Do tego dochodzi komunikacja, mamy najbli偶szych zawsze ze sob膮, w ka偶dej chwili mo偶emy ich zobaczy膰 (bo kto dzisiaj dzwoni jak s膮 wideo rozmowy), dziadkowie widz膮 wnuki, dzieci rodzic贸w, a mi艂o艣膰 na odleg艂o艣膰 jest 艂atwiejsza. Wszystko wydaje si臋 pi臋kne, lepsze ni偶 by艂o kiedy艣.

Pewnie tak jest, pytanie brzmi – jak膮 cen臋 za to p艂acimy?

Kiedy艣, 偶eby kto艣 si臋 o Tobie czego艣 dowiedzia艂 musia艂 Ci臋 艣ledzi膰, pyta膰 innych lub po prostu siedzie膰 ca艂y dzie艅 w osiedlowym oknie monitoruj膮c wszystko co si臋 dzieje! (ten element w zasadzie pozosta艂 bez zmian).

Wraz z rozwojem technologii stracili艣my nasz膮 prywatno艣膰. Mo偶e Ci si臋 teraz wydawa膰, 偶e bredz臋 g艂upoty, bo przecie偶 Apple, Microsoft czy Google tak zapewniaj膮 na ka偶dym kroku przy ka偶dej umowie oraz aplikacji, 偶e dbaj膮 o nasz膮 prywatno艣膰. Jednak prawa jest zupe艂nie inna. Technologia od zawsze wyprzedza prawo, a technologiczni giganci s膮 doskonali w wykorzystaniu naszych danych, danych o nas. Co lubimy, co robimy, co kupujemy, z kim 偶yjemy, gdzie, kiedy, jak鈥. 艣ledz膮 nas. Paranoja, nie! Je偶eli masz teflon z iOS wejd藕 w zak艂adk臋 prywatno艣膰, a nast臋pnie raport prywatno艣ci. Zobacz jak cz臋sto r贸偶ne aplikacje komunikuj膮 si臋 z dziwnymi serwisami. Dzisiejszy reklamy s膮 pi臋knie spersonalizowane pod nas, wystarczy, 偶e zaczniemy szuka膰, 艣ledzi膰 i bang! Algorytm ju偶 nas ma!

O tym jak dane s膮 przetwarzane w swojej ksi膮偶ce pisz臋 Edward Snowden 鈥淧ami臋膰 nieulotna鈥

Dzisiaj mamy przepisy RODO, trwaj膮 prac臋 nad nowymi dyrektywami Unii Europejskiej jak np.: Digital Services Act oraz Digital Markets Act, jednak technologia zawsze jest w przodzie!

G艂贸wnym powodem dlaczego si臋 tak dzieje jest brak edukacji! Przez lata si臋 podniecali艣my rozwojem technologii, a nikt nie pomy艣la艂 (no mo偶e pomy艣la艂), ale nie wdro偶y艂 w szko艂ach programu nauczania na temat tego jak bezpiecznie 偶y膰 w sieci. Jak nie utraci膰 swojego dobytku, danych – po prostu nie da膰 si臋 oszuka膰! Niestety wi臋kszo艣膰 os贸b woli ogl膮da膰 wyg艂upy na tik toku ni偶 sp臋dzi膰 20 minut na ods艂uchaniu webinaria na temat bezpiecze艅stwa w sieci! Nie potrafi臋 tego zrozumie膰 dlaczego w szkole ucz膮 o staro偶ytnej Grecji, a nie o tym dlaczego warto w艂膮czy膰 2FA! Technologia nie tylko wyprzedzi艂a prawo, ale r贸wnie偶 edukacje! Nic dziwnego, 偶e tak wiele ludzi 艂apie si臋 na 鈥瀎ake news鈥 podniecaj膮c si臋 przy tym chodliwymi nag艂贸wkami czy przerobionymi zdj臋ciami. Niestety agresja Rosji na Ukrain臋 pokaza艂a nam to dobitnie jak 艂atwo i szybko mo偶emy zosta膰 zmanipulowani!

Id膮c po rynku w Krakowie nie trzeba si臋 du偶o naszuka膰, aby znale藕膰 ludzi siedz膮cych w kawiarniach, wpatrzonych w telefony, niestety najgorszy jest widok dzieciak贸w skulonych w 艂uk z oczami wklejonymi w smartfon podczas gdy rodzice buszuj膮 po galerii robi膮cych zakupy! Do tego jeste艣my co chwil臋 zasypywani powiadomieniami, kt贸rych nie spos贸b przetworzy膰. Nie chodzi mi tylko o maile, komunikatory, ale r贸wnie偶 nag艂贸wki z portali spo艂eczno艣ciowych czy internetowych gazet!

Jest tego za du偶o!

Staram si臋 dba膰 o w艂膮czanie trybu prywatnego, lecz czasem zapominam, nie raz zdarza si臋, 偶e powiadomienie w nocy potrafi wybi膰 ze snu! Jeste艣my w du偶ej mierze uzale偶nieni od technologii, wr臋cz nie potrafimy bez niej 偶y膰. Nie wierzysz? Zostaw telefon na 2-3 dni w szufladzie. Dasz rad臋? Ja boje si臋 spr贸bowa膰. Ile raz si臋 wykurza艂e艣 na bisk膮 osob臋, 偶e od godziny nie odbiera telefon贸w i si臋 martwisz co jest grane?

No w艂a艣nie鈥..

Mimo tego, 偶e to cz艂owiek panuje nad 艣wiatem, w codziennym u偶ytkowaniu Internetu mamy do czynienia z algorytmami (programowanymi przez cz艂owieka przecie偶), kt贸re decyduj膮 o tym co jest w艂a艣ciwe, a co nie jest w艂a艣ciwe. Mo偶na powiedzie膰, hej spoko, przecie偶 to nam pomaga, aby ludzie nie propagowali nienawi艣ci czy tre艣ci o 18+ w miejscach do tego nie przeznaczonych. Ale w zasadzie co to znaczy, 偶e tre艣ci s膮 niew艂a艣ciwie? Kto decyduje o tym co jest w艂a艣ciwe, a co nie? Pandemia nam doskonale pokaza艂a jak zmienna mo偶e by膰 ocena tego co jest w艂a艣ciwe.

Przyk艂ad: raz m贸wienie o tym, 偶e covid wyszed艂 z laboratorium by艂o blokowane, a p贸藕niej nie. Raz m贸wienie o zagro偶eniu jest z艂e, a raz nie. Co wi臋cej rz膮dz膮cy maj膮 szereg narz臋dzi, kt贸re pozwalaj膮 na wycinanie tre艣ci 鈥渘iewygodnych鈥 dla rz膮dz膮cych. O tym co jest w艂a艣ciwe decyduje garstka ludzi + rz膮dz膮cy. O tym temacie m贸wi艂em w odcinku o rozwoju sztucznej inteligencji.

Znajdziesz go tu: Czy sztuczna inteligencja my艣li? – O programach po ludzku!

Jak 偶y膰?

  1. Po pierwsze zadbaj o swoj膮 edukacje w zakresie 偶ycia w sieci. Jest wiele dobrych miejsc gdzie mo偶esz si臋 wiele nauczy膰 jak Zaufana Trzecia Strona, Niebezpiecznik, CERT Polska!
  2. Nie instaluj aplikacji ka偶dego sklepu w kt贸rym robisz zakupy. To, 偶e za ni膮 nie p艂acisz, nie oznacza, 偶e jest darmowa. P艂acisz sob膮, a dok艂adnie swoimi danymi
  3. Zweryfikuj dost臋py do swoich kont internetowych. Zobacz czy masz w艂膮czona dwuetapow膮 weryfikacje wsz臋dzie tam, gdzie jest to mo偶liwe. Do tego zacznij korzysta膰 z menad偶era hase艂
  4. Ogranicz lub wy艂膮cz powiadomienia w telefonie. Warto r贸wnie偶 w艂膮czy膰 ograniczenia czasowe w korzystaniu z aplikacji np: Instagram na 10 min dziennie. Hm鈥?
  5. Nie zasypiaj i nie bud藕 si臋 z telefonem
  6. Z portali spo艂eczno艣ciowych korzystaj na komputerze, a nie w aplikacji mobilnej. Nie daj si臋 okrada膰 z czasu!
  7. Jak jeste艣 w knajpie, ciesz si臋 z obecno艣ci znajomych, a nie r贸b kolejn膮 relacj臋 na SM

Dzi臋kuj臋 za wys艂uchanie tego odcinka! Prosz臋 podziel si臋 swoj膮 opini膮! Do us艂yszenia!